Xét nghiệm viêm gan siêu vi C-Hepatitis C

Ngày:08/01/2018 lúc 16:17PM

Tên khác: Hepatitis C antibody; anti-HCV; HCV recombinant immunoblot assay; HCV RIBA; HCV-RNA; Hepatitis C viral load
Tên chính: Viral Hepatitis C
Xét nghiệm liên quan : Hepatitis A; Hepatitis B; Acute Viral Hepatitis Panel; Liver Panel; ALT; AST; GGT, Bilirubin


Viêm gan siêu vi C (HCV) là một loại virus gây ra một bệnh nhiễm trùng gan  đặc trưng  viêm gan và tổn thương gan. Đây là một trong năm loại virus viêm gan "xác định cho đến nay, bao gồm cả A, B, D, và E, . HCV lây lan qua tiếp xúc với máu nhiễm siêu vi C, chủ yếu là dùng chung kim tiêm chích ma túy, các vật dụng cá nhân bị ô nhiễm bởi máu như dao cạo, thông qua quan hệ tình dục với người có bệnh, tiếp xúc do nghề nghiệp chăm sóc sức khỏe , và từ mẹ sang em bé trong khi sinh. Trước khi  xét nghiệm HCV  trong những năm 1990, HCV thường được lây truyền qua truyền máu. HCV không giống  như viêm gan B, hiện nay không có thuốc chủng ngừa để ngăn ngừa nhiễm trùng. Viêm gan C lây nhiễm là một nguyên nhân phổ biến của bệnh gan mãn tính ở Bắc Mỹ, khoảng 2%  người lớn ở Hoa Kỳ đã được tiếp xúc với vi rút, và  đến 85% của những người này đã trở thành bị nhiễm bệnh mãn tính sau khi nhiễm trùng cấp tính của họ đã giải quyết.

Theo CDC, 3,2 triệu người ở Mỹ có một nhiễm trùng mãn tính HCV. Nhiều người trong số những người bị nhiễm không có triệu chứng và không nhận thức của tình trạng này. Nhiễm HCV cấp tính có thể gây ra vài triệu chứng nhẹ không đặc hiệu, và các nhiễm trùng mãn tính có thể lặng lẽ 
kiềm chế trong một hoặc hai thập kỷ trước khi gây tổn thương gan đủ để ảnh hưởng đến chức năng gan.

Nhiễm viêm gan C làm tăng nguy cơ phát triển một số 
tình trạng nghiêm trọng khác:
    - Khoảng 60-70% những người bị nhiễm sẽ phát triển bệnh gan mạn tính.
    - Khoảng 20-30% sẽ bị xơ gan hơn 20 năm
 sau, dự báo gần đây cho thấy gần 45% cuối cùng sẽ bị xơ gan.
    - HCV có thể gây tử vong trong khoảng 1-5% những người bị nhiễm.
Xét nghiệm viêm gan C là một nhóm các 
thử nghiệm được thực hiện để phát hiện, chẩn đoán và theo dõi điều trị nhiễm trùng viêm gan siêu vi C. Các thử nghiệm phổ biến nhất của HCV  các kháng thể trong máu của bạn được sản xuất để đáp ứng với một nhiễm HCV. Các xét nghiệm khác phát hiện sự hiện diện của RNA virus, số lượng RNA của virus hiện tại, hoặc xác định subtype cụ thể của virus.

Xét nghiệm được sử dụng như thế nào?

Xét nghiệm viêm gan C được sử dụng để phát hiện và chẩn đoán bị nhiễm trùng và / hoặc theo dõi điều trị viêm gan
virus C (HCV). Các xét nghiệm được sử dụng để phát hiện các nguyên nhân nếu một người:
 
    - Đã tiếp xúc với một ai đó 
có nhiễm HCV
    - Tham gia trong các hành vi nguy cơ cao như tiêm chích ma túy đường phố
    - Đã xét nghiệm chức năng gan bất thường
    - Có triệu chứng liên quan đến bệnh gan, như vàng da, nước tiểu đậm màu, buồn nôn, hoặc tăng hoặc mất cân bất ngờ 

Các xét nghiệm sau đây có thể được sử dụng để 
tầm soát và / hoặc phát hiện HCV:

    
Xét nghiệm Anti-HCV phát hiện sự hiện diện của kháng thể kháng virus, cho thấy tiếp xúc với HCV. Thử nghiệm này không thể phân biệt giữa một người nào đó đang có một HCV hoạt động hoặc đã nhiễm trùng từ trước . Thông thường, xét nghiệm được báo cáo kết quả là "dương tính" hoặc "âm tính." Có một số bằng chứng rằng nếu thử nghiệm là "dương tính yếu", nó có thể là một dương tính giả. Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh (CDC) đề nghị xét nghiệm dương tính yếu phải được xác nhận với các thử nghiệm RIBA HCV trước khi được báo cáo.
    
Thử nghiệm HCV recombinat immunoblot assay (RIBA) là một xét nghiệm bổ sung chỉ định để xác nhận sự hiện diện của kháng thể HCV. Trong hầu hết các trường hợp, nếu anti-HCV dương tính ( RIBA dương tính)  có thể cho biết là  tiếp xúc với HCV hoặc không nếu không có tín hiệu ( RIBA âm tính ). Trong một vài trường hợp, kết quả không thể trả lời có hay không (RIBAkhông xác định). Cũng giống như các thử nghiệm anti-HCV, thử nghiệm RIBA không thể phân biệt giữa một nhiễm trùng hiện tại hoặc quá  khứ.

Các xét nghiệm sau đây có thể được sử dụng để chẩn đoán nhiễm trùng hiện hành và hướng dẫn theo dõi điều trị:

   
*  HCV RNA thử nghiệm định tính, có thể được sử dụng để phân biệt giữa một nhiễm trùng hiện tại hoặc quá khứ. Kết quả được báo cáo là " dương tính" hoặc "phát hiện" nếu có virus HCV RNA được tìm thấy, nếu không, bản báo cáo  " âm tính" hoặc không được phát hiện "Nó cũng có thể được chỉ định sau khi hoàn tất điều trị HCV, để xem virus có. được loại bỏ ra khỏi máu. Những xét nghiệm này hiện nay hiếm khi được sử dụng .
   
*  Xét nghiệm HCV RNA định lượng, phát hiện và đo lường tải lượng RNA virus trong máu. Xét nghiệm tải lượng virus thường được sử dụng trước và trong khi điều trị để giúp xác định sự đáp ứng với điều trị bằng cách so sánh số lượng virus trước và trong thời gian điều trị (thường là ở một số thời điểm trong ba tháng đầu điều trị). Điều trị thành công số lượng sẽ giảm 99% hoặc nhiều hơn (log )so vớitải lượng virus ngay sau khi bắt đầu điều trị ( sớm nhất là 4-12 tuần) và thường dẫn đến tải lượng virus không phát hiện ngay cả sau khi hoàn tất điều trị. Một số thử nghiệm tải lượng virus mới có thể phát hiện số lượng RNA virus rất nhỏ.
   
* Xác định kiểu gen virus được sử dụng để xác định các loại, hoặc kiểu gen, hiện tại virus HCV có 6 loại chính, phổ biến nhất (genotype 1) là ít có khả năng đáp ứng với điều trị so với genotype 2 hoặc 3 và thường đòi hỏi điều trị lâu hơn (48 tuần so với 24 tuần cho genotype 2 hoặc 3). Kiểu gien thường được chỉ định trước khi điều trị được bắt đầu là cần thiết với mục đích cung cấp số liệu để dự đoán về khả năng thành công và thời gian điều trị .

Khi nào được chỉ định?
CDC khuyến cáo tầm soát nhiễm HCV trong các trường hợp sau đây:

    - Nếu bạn đã từng tiêm chích ma túy bất hợp pháp
    - Nếu bạn lọc máu dài hạn
    - 
Trẻ em sinh ra có mẹ HCV-dương
    - 
Nhân viên chăm sóc sức khỏe, cấp cứu và nhân viên an toàn công cộng tiếp xúc với kim chíchvật sắt nhọn, hoặc tiếp xúc niêm mạc có HCV dương tính trong máu 
     - Đối với những người có 
dấu hiệu của bệnh gan mãn tính

Hầu hết mọi người mới bị nhiễm bệnh không có triệu chứng hoặc rất nhẹ,nên hiếm khihọ đến  bác sĩ thăm khám  xét nghiệm HCV. Tuy nhiên, khoảng 10-20% người dân có thể gặp các triệu chứng như đau đớn, mệt mỏi ở vùng bụng, chán ăn, vàng da và có thể được chỉ định  thử nghiệm HCV.

Một xét nghiệm anti-HCV dương tính
, có thể được xác nhận với một thử nghiệm RIBA HCV, đặc biệt là khi thử nghiệm anti-HCV  "dương tính yếu." Nhiều bác sĩ không sử dụng RIBA vì nó cũng không xác định được một người hiện đang bị nhiễm. Định lượng HCV-RNA thường được chỉ định khi xét nghiệm kháng thể là dương tính để xác định nếu nhiễm trùng vẫn còn hiện diện. Xét nghiệm tải lượng virus HCV và kiểu gien có thể được thực hiện khi được lên kế hoạch điều trị, tải lượng virus có thể được chỉ định định kỳ để theodõi đáp ứng điều trị và hoàn thành điều trị để đánh giá hiệu quả của nó.

Kết quả xét nghiệm có ý nghĩa là gì?

Giải thích của các xét nghiệm HCV được thể hiện trong bảng dưới đây. Nói chung, nếu xét nghiệm kháng thể HCV là 
dương tính mạnhngười đó có khả năngđã bị lây nhiễm bệnh viêm gan C. Nếu thử nghiệm HCV RNA dương tính, người đó hiện tại đang bị nhiễm trùng . Nếu không có virus HCV được phát hiện, người đó, hoặc không có một nhiễm trùng đang hoạt động hoặc vi rút hiện diện với số lượng rất thấp.

Kết quả thử nghiệm để phát hiện, chẩn đoán, và 
theo dõi HCV bao gồm:

Anti-HCV

HCV RIBA

HCV RNA, Qualitative

HCV Infection

Âm tính

 

 

Không có nhiễm trùng hay, hiếm khi, kháng thể không đủ

Dương tính

Âm tính

 

Không có nhiễm trùng, có thể là một dương tính giả

Dương tính

Cần phải làm

Âm tính

Có khả năng không có nhiễm trùng, nhiễm trùng quá khứ, hoặc tải lượng virus HCV thấp

Dương tính

Dương tính

Âm tính

Qua nhiễm trùng hoặc tải lượng virus HCV thấp

Dương tính hay yếu hay không xác định

Không làm hay Dương tính

Dương tính

hiện đang nhiễm

Không xác định hoặc Dương tính

Không xác định

Âm tính

Không có nhiễm trùng, nhiễm trùng quá khứ, hoặc tải lượng virus HCV thấp

 

Tải lượng virus HCV (HCV RNA định lượng) có thể cho biết điều trị  hay khôngcó hiệu quảTải lượng virus cao hoặc tăng, có thể là một dấu hiệu cho thấy điều trị không thành công, khitải lượng virus thấp, giảm, hoặc không thể phát hiện, có thể hàm ý rằng điều trị có hiệu quả. Theo CDC, tải lượng virus không phát hiện được trong máu của một người được điều trị trong 24 tuần sau khi kết thúc điều trị có nghĩa là sự  nhiễm trùng HCV đã đáp ứng với điều trị.

Các kết quả của 
xét nghiệm kiểu gen HCV , xác định loại HCV và  giúp hướng dẫn tiên lượng và thời gian điều trị. Có ít nhất sáu loạiHCV riêng biệt (kiểu gen)  đánh số  từ 1 đến 6 với ít nhất là 50 phân nhóm bổ sung đã được xác định. Genotype 1 là kiểu gen HCV phổbiến nhất tại Hoa Kỳ.

Điều  khác cần biết?
Kháng thể HCV thường không xuất hiện trong vài thángsau khi nhiễm khuẩn nhưng sẽ luôn luôn hiện diện trong máu các giai đoạn sau của bệnh.

Khoảng 25% những người có HIV / AIDS cũng có một đồng nhiễm HCV, và bệnh gan của họ có khả năng phát triển với tốc độ nhanh.

Câu hỏi thường gặp

1. Nếu 
triệu chứng căn bệnh này là rất nhẹ, tại sao tôi nên kiểm tra?

Viêm gan C thường dẫn đến viêm gan mạn tính, có thể tiến triển đến xơ gan và ung thư gan (ung thư tế bào biểu mô gan). Phát hiện sớm các virus 
để cảnh báo cho bác sĩ của bạn biết để theo dõi chức năng gan của bạn chặt chẽ hơn bình thường và xem xét điều trị cho bạn nếu bạn đang mắc bệnh mạn tính.

2. Có các xét nghiệm khác được sử dụng để theo 
dõi các bệnh không?

Vâng. Xét nghiệm gan, chẳng hạn như ALT và AST, được sử dụng để chỉ ra tổn thương gan liên tục. N
hiều người vẫn còn bị nhiễm bệnh nhưng luôn luôn có AST và ALT bình thường , họ có thể bị bệnh gan rất nhẹ và có thể không cần điều trị. Xét nghiệm gan khác, chẳng hạn như albumin, thời gian prothrombin, và bilirubin cũng có thể được sử dụng, các xét nghiệm thường bình thường, trừ khi người đó đã phát triển xơ gan. Đôi khi sinh thiết gan có thể được thực hiện để xác định mức độ nghiêm trọng của tổn thương gan.

3. Tôi có thể được chủng ngừa chống lại HCV?

 Hiện nay, không có 
sẳn thuốc chủng, mặc dù đang ở trong những giai đoạn đầu của thử nghiệm.

4. Khi tôi đã 
hồi phục HCV, tôi có thể bị nhiễm lại?

Vâng. Một nhiễm trùng trước với HCV không bảo vệ bạn khỏi bị nhiễm trùng khác, nó không làm cho bạn miễn dịch đối với HCV. Hầu hết mọi người không có một phản ứng miễn dịch hiệu quả với vi rút.  
Trong quá trình sao chép virus có sự thay đổi,vì thế sẽ gây khó khăn cho cơ thể chống lại các bệnh nhiễm trùng ban đầu hoặc tiếp theo.

5. Có 
thuốc điều trị hiệu quả HCV?

Vâng. Hiện nay có một số loại thuốc có thể được sử dụng để điều trị nhiễm HCV. Thông thường nhất, một sự kết hợp của hai loại thuốc (pegylated interferon và ribavirin) được sử dụng. 
Hiện nay đang thử nghiệm các loại thuốc mới để điều trị HCV . Tùy thuộc vào giới tính, tuổi, loại và tải lượng virus HCV bạn có và mức độ thiệt hại đã xảy ra cho gan của bạn, khả năng chữa bệnh do HCV có thể dao động từ rất thấp đến cao khoảng 80%.

6. Làm thế nào tôicó thể lây bệnh cho người khác?

Nếu phát hiện 
một người có HCV RNA trong máu của họ, họ có khả năng lây bệnh cho người khác. Viêm gan C lây truyền qua tiếp xúc với máu nhiễm. Một số cơ chế tiếp xúc bao gồm việc chia sẻ kim tiêm; sử dụng các thiết bị bị ô nhiễm đối với các hoạt động như đâm sâu cơ thể và xăm mình; nghề nghiệp tiếp xúc của nhân viên y tế để kim đã sử dụng hoặc vật sắc nhọn khác đâm; thông qua hoạt động tình dục , từ mẹ sang con trong khi sinh.

Nguồn: https://labtestsonline.org/

Lê Thị Ánh Tuyết
BÌNH LUẬN
Tin cùng chuyên mục