Xét nghiệm Luteinizing hormone (LH)

Ngày:08/01/2018 lúc 11:51AM

Tên khác : Luteinizing hormone; Interstitial Cell Stimulating Hormone; ICSH

Tên chính : Luteinizing hormone

Xét nghiệm liên quan : FSH; Testosterone; Progesterone; Estradiol; Total estrogens


Luteinizing hormone (LH) được sản xuất bởi tuyến yên trong não. Kiểm soát sự sản xuất LH là một hệ thống phức tạp liên quan đến hormon được sản xuất bởi các tuyến sinh dục (buồng trứng hoặc tinh hoàn), tuyến yên và vùng dưới đồi.

Chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ được chia thành: giai đoạn nang trứng và giai đoạn hoàng thể, đặc điểm của hormone kích thích nang (FSH) và LH  tăng giữa chu kỳ. Mức độ cao của LH (FSH) tại giữa chu kỳ gây nên rụng trứng. LH cũng kích thích buồng trứng để sản xuất steroid, chủ yếu là estradiol. Estradiol và steroid khác giúp tuyến yên điều chỉnh việc sản xuất LH. Tại thời điểm mãn kinh, buồng trứng ngừng hoạt động và nồng độ LH tăng.

Ở nam giới, LH kích thích một loại tế bào nhất định (tế bào Leydig ) trong tinh hoàn sản xuất testosterone. Nồng độ LHtương đối ổn định ở nam giới sau tuổi dậy thì. Một mức độ testosterone tăng cung cấp thông tin phản hồi ngược đến tuyến yên và vùng dưới đồi, do đó làm giảm bài tiết LH .

Ở trẻ sơ sinh và trẻ em, mức độ LH tăng ngay sau khi sinh và sau đó giảm xuống mức rất thấp (ở các bé trai 6 tháng và 1-2 tuổi ở nữ). Vào khoảng 6-8 tuổi, LH tăng lên một lần nữa, trước khi bắt đầu tuổi dậy thì và sự phát triển của các đặc tính sinh dục thứ phát.

 Xét nghiệm được sử dụng như thế nào?

LH thường được sử dụng kết hợp với các xét nghiệm khác (FSH, estradiol, testosterone và progesterone) trong WORKUP vô sinh ở cả nam giới và phụ nữ. Mức độ LH cũng rất hữu ích trong việc điều tra kinh nguyệt không đều và để hỗ trợ trong việc chẩn đoán các rối loạn tuyến yên hoặc các bệnh liên quan đến buồng trứng hoặc tinh hoàn.

Khi xét nghiệm cơ bản nước tiểu đã được hoàn thành, tiếp tục thử nghiệm nước tiểu có thể được sử dụng để phát hiện sự tăng LH, cho biết rằng sự rụng trứng sẽ xảy ra trong 1-2 ngày tới.

Ở trẻ em, FSH và LH được sử dụng để chẩn đoán dậy thì chậm và sớm .

Đôi khi đo hormone giải phóng gonadotropin (GnRH) liên quan đến  LH để phân biệt giữa rối loạn nguyên phát  hay thứ phát liên quan đến vùng dưới đồi, tuyến yên, tuyến sinh dục. GnRH là hormone được sản xuất bởi vùng dưới đồi kích thích tuyến yên phóng thích LH và FSH. Đối với thử nghiệm này, một mẫu máu ban đầu được rút ra và sau đó bệnh nhân được tiêm thuốc GnRH. Mẫu máu sau tiêm được rút ra theo thời gian quy định và đinh lượng mức độ LH trước và sau tiêm thuốc . Thử nghiệm này có thể giúp phân biệt giữa bệnh của buồng trứng hoặc tinh hoàn (nguyên phát) và rối loạn của tuyến yên hoặc vùng dưới đồi (thứ phát). Nó cũng rất hữu ích trong việc đánh giá trẻ dậy thì sớm hoặc chậm trễ.

Khi nào được chỉ định?

Ở phụ nữ và nam giới, xét nghiệm LH (FSH) được chỉ định như một phần của WORKUP vô sinh, nghi ngờtuyến yên cóvấn đề , hoặc rối loạn sinh dục khi một người phụ nữ đang gặp khó khăn khi mang thai hoặc khi nghi ngờ rối loạn tuyến yên, buồng trứng, hoặc tuyến sinh dục.

Xét nghiệm này có thể được chỉ định cùng với một xét nghiệm FSH khi một phụ nữ có chukỳ kinh nguyệt không đều, đặc biệt là vào lúc bắt đầu của thời kỳ mãn kinh.

LH và FSH có thể được chỉ định khi một cậu bé hay cô gái không có biểu hiện để bước vào tuổi dậy thì ở độ tuổi thích hợp (hoặc quá muộn hoặc quá sớm). Dấu hiệu sớm tuổi dậy thì có thể bao gồm:

    - Vú to ở phụ nữ
    - Sự tăng trưởng của lông mu
    - Cơ quan sinh dục phát triển ở nam giới
    - Bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ

 Thời gian bắt đầu của tuổi dậy thì bất thường có thể là một dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng liên quan đến vùng dưới đồi, tuyến yên, tuyến sinh dục (buồng trứng hoặc tinh hoàn), hoặc các hệ thống khác. Các đo lường của LH và FSH có thể phân biệt giữa các triệu chứng lành tính và bệnh thực sự. Sau khi các triệu chứng được xác minh là kết quả của bệnh thật sự, thử nghiệm thêm nữa có thể được thực hiện để phân biệt nguyên nhân cơ bản.

Kết quả xét nghiệm có ý nghĩa là gì?

Giá trị tham khảo: Bình thường : Nam : 1,7 – 8,6 mU/L

                                                     Nữ : Giai đoạn nang trứng : 2,4 – 12,6 mU/L

                                                             Giai đoạn rựng trứng : 14,0 – 95,6 mU/L

                                                             Giai đoạn thể vàng    : 1,0 – 11,4 mU/L

                                                             Sau mãn kinh            : 7,7 – 58,5 mU/L

Ở phụ nữ, mức độ LH và FSH có thể giúp để phân biệt giữa thiểu năng buồng trứng nguyên phát (thiểu năng do bản thân buồng trứng hoặc thiếu phát triển buồng trứng) và thiểu năng buồng trứng thứ phát ( thiểu năng buồng trứng do rối loạn của một trong hai tuyến yên hoặc vùng dưới đồi). Mức tăng của LH và FSH được nhìn thấy trong suy buồng trứngnguyên phát. Một số nguyên nhân của thiểu năng buồng trứng chủ yếu được liệt kê dưới đây.

Phát triển khuyết tật:

    - Buồng trứng không phát triển (buồng trứng bất sản)
    - Nhiễm sắc thể bất thường, chẳng hạn như hội chứng Turner, hội chứng Kalllmann
    - Khiếm khuyết trong sản xuất steroid do buồng trứng, chẳng hạn như thiếu 17 alpha hydroxylase

Do thiểu năng buồng trứng sớm :

    - Bức xạ
    - Hóa trị
    - Bệnh tự miễn dịch

Mãn tính không rụng trứng (anovulation) do:

    - Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
    - Bệnh thượng thận 
    - Bệnh tuyến giáp
    - Khối u buồng trứng 

Trong quá trình mãn kinh, buồng trứng của người phụ nữ chấm dứt hoạt động, do đó LH sẽ tăng.

Các mức thấp của LH và FSH được nhìn thấy trong thiểu năng buồng trứng thứ cấp và chỉ ra một vấn đề với tuyến yên hoặc vùng dưới đồi.

Ở nam giới, LH mức độ cao có thể chỉ cho biết thiểu năng tinh hoàn nguyên phát. Điều này có thể là do các khuyết tật phát triển trong sự phát triển tinh hoàn hoặc chấn thương tinh hoàn, như được mô tả dưới đây.

Phát triển khuyết tật:

    - Tuyến sinh dục không phát triển (bất sản tuyến sinh dục)
    - Nhiễm sắc thể bất thường, chẳng hạn như hội chứng Klinefelters

Tinh hoàn thiểu năng do :

    - Nhiễm virus (quai bị)
    - Chấn thương
    - Bức xạ
    - Hóa trị
    - Bệnh tự miễn dịch
    - Khối u tế bào mầm 

LH đáp ứng với GnRH có thể giúp phân biệt giữa rối loạn chức năng nguyên phát ( thiểu năng buồng trứng hoặc tinh hoàn) và rối loạn thứ phát (một vấn đề liên quan đến tuyến yên hoặc vùng dưới đồi). Một khi các mức độ cơ bản của LH đã được định lượng, sau đó tiêm một liều GnRH . Mức độ LH tăng lên sau tiêm chỉ ra rằng tuyến yên đáp ứng với GnRH và chỉ điểm cho biết  một chứng rối loạn liên quan đến buồng trứng hoặc tinh hoàn. Mức LH giảm cho thấy tuyến yên không đáp ứng với GnRH và chỉ cho thấy một căn bệnh liên quan đến tuyến yên hoặc vùng dưới đồi.

Ở trẻ nhỏ, mức độ LH và FSH cao và có sự phát triển các đặc tính sinh dục thứ phát ở tuổi rất trẻ, là một dấu hiệu của dậy thì sớm. Điều này là phổ biến ở bé gái nhiều hơn bé trai. Phát triển sớm này có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau cần phải được chẩn đoán và điều trị. Một số nguyên nhân bao gồm:

    - Tổn thương hệ thống thần kinh trung ương
    - Khối u tiết hormone
    - Khối u hoặc u nang buồng trứng
    - Khối u tinh hoàn 

Mức LH và FSH bình thường ở trẻ em tiền dậy thì ,trưng bày một số dấu hiệu thay đổi của tuổi dậy thì, có thể cho thấy một hình thức lành tính của dậy thì sớm không có nguyên nhân cụ thể hoặc xác đáng, hoặc chỉ có thể là một biến đổi bình thường của tuổi dậy thì.

Chậm ở tuổi dậy thì, mức độ LH và FSH có thể là bình thường hoặc thấp hơn những gì được dự kiến ​​cho một thanh niên trong độ tuổi này. Thử nghiệm LH đáp ứng với GnRH , công thêm các thử nghiệm khác có thể giúp chẩn đoán lý do tuổi dậy thì chậm. Một số trong những nguyên nhân chậm dậy thì có thể bao gồm:

    - Tuyến sinh dục (buồng trứng hoặc tinh hoàn) thiếu
    - Thiếu hormone 
    - Hội chứng Turner (nhiễm sắc thể bất thường ở các bé gái)
    - Hội chứng Klinefelter (nhiễm sắc thể bất thường ở các bé trai)
    - Viêm nhiễm mãn tính
    - Ung thư
    - Rối loạn ăn uống (chán ăn tâm thần)

Điều gì khác cần biết?

Một số thuốc có thể gây ra LH tăng, chẳng hạn như thuốc chống co giật, clomiphene, và naloxone, trong khi những thuốckhác gây ra LH giảm, như digoxin, thuốc tránh thai, và các phương pháp điều trị hormone.

Quét phóng xạhạt nhân gần đây có thể ảnh hưởng đến kết quả của các thử nghiệm LH.

 Câu hỏi thường gặp

1. Tôi đang có một khó khăn về vấn đề mang thai. Những xét nghiệm cần làm là gì ?

Xét nghiệm cơ bản vô sinh thường bao gồm đo lường mức độ LH và FSH. Bác sĩ của bạn cũng có thể yêu cầu bạn theo dõi nhiệt độ cơ thể của bạn, trong đó tăng nhẹ trong thời kỳ rụng trứng. Khảo sát các xét nghiệm liên quan đến nội tiết tốkhác sau khi giao hợp cũng có thể được thực hiện. Hysterosalpingogram (hình ảnh của ống dẫn trứng) có thể được chỉ định để xem liệu ống dẫn trứng của bạn  bị tắt nghẽn. Chồng của bạn có thể được yêu cầu cung cấp một mẫu tinh dịch để phân tích.

2. Xét nghiệm LH có thể được sử dụng để biết là tôi có rụng trứng?

Các thử nghiệm LH thường được sử dụng để dự đoán rụng trứng, LH tăng trước khi rụng trứng . Nó có thể không tăng, tuy vậy, LH vẫn được sử dụng để xác nhận rằng sự rụng trứng đã xảy ra.

3. Tôi là một phụ nữ trẻ, nhưng bây giờ tôi đang phát triển tóc trên khuôn mặt và cũng  chu kỳ kinh không đều . Có gì xấu với tôi?

Bạn có thể có hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), một vấn đề nội tiết thấy trong khoảng 7-10%  phụ nữ và là nguyên nhân chính gây vô sinh. Với tình trạng này, buồng trứng lớn vì u nang hình thành trong nó. Phụ nữ  PCOS cũng có thể có mức độ cao của các nội tiết tố androgen và không rụng trứng bình thường. Bạn có thể cần phải trải qua một số xét nghiệm, bao gồm cả LH, FSH và các nội tiết tố androgen, để đảm bảo rằng PCOS là điều kiện gây ra các triệu chứng của bạn. Một sự kết hợp thuốc và liệu pháp hormone có thể giúp làm giảm bớt các triệu chứng của bạn.

4. Tại sao một người đàn ông cũng cần một thử nghiệm kích thích tố nữ?

Đàn ông cũng sản xuất FSH và LH. Các hàm lượng hormone này rất quan trọng cho quá trình sinh sản nam giới, theo đó FSH kích thích tinh hoàn sản xuất tinh trùng. Điều này là tương tự FSH với kích thích buồng trứng sản xuất trứng. Ở nam giới, LH có thể được đo nếu mức độ testosterone thấp.

5. Có loại thử  nghiệm LH tại nhà ?

Có, có một thử nghiệm LH tại nhà, sử dụng một mẫu nước tiểu để dự đoán rụng trứng. Để biết thêm thông tin, hãy truy cập các bài viết về thử nghiệm trên trang web của FDA.

Nguồn: https://labtestsonline.org/

Lê Thị Ánh Tuyết
BÌNH LUẬN
Tin cùng chuyên mục