Xét nghiệm kháng thể-Antibody Tests

Ngày:08/01/2018 lúc 21:18PM

Xét nghiệm kháng thể là gì?

Xét nghiệm kháng thể liên quan đến việc phân tích mẫu của bệnh nhân (thường là máu) tìm sự hiện diện hay vắng mặt của một kháng thể đặc hiệu (định tính) hoặc số lượng kháng thể hiện diện (định lượng).

Kháng thể là một phần của hệ thống miễn dịch của cơ thể. KT là protein globulin miễn dịch, giúp bảo vệ con người chống lại những phần tủ ngoại lai xâm nhập như virus, vi khuẩn, hóa chất, hoặc chất độc. Mỗi kháng thể được sản xuất là duy nhất. Nó được tạo ra để nhận diện một cấu trúc đặc hiệu trên một tế bào hoặc hạt ngoại lai xâm nhập. Cấu trúc đặc hiệu được chấp nhận được gọi là kháng nguyên. Kháng thể gắn vào các kháng nguyên, tạo ra phức kháng nguyên-kháng thể (phức hợp miễn dịch) đáp ứng như là tín hiệu cho phần còn lại của hệ thống miễn dịch để tiêu diệt các tế bào hoặc hạt ngoại lai.

Có năm loại globulin miễn dịch khác nhau (kháng thể IgM, IgG, IgE, IgA, và IgD). Ba loại thường xuyên nhất đo được IgM, IgG và IgE. IgM và IgG kháng thể làm việc cùng nhau để bảo vệ ,sản xuất ngắn hạn và lâu dài chống lại nhiễm trùng. Kháng thể IgE chủ yếu liên quan đến dị ứng.

Một người nào đó lần đầu tiên được tiếp xúc với một chất ngoài lai, như một virus hoặc vi khuẩn, hệ thống miễn dịch có thể mất đến hai tuần để thực hiện một kế hoạch chi tiết để sản xuất đủ một kháng thể đặc hiệu chống lại nhiễm trùng. Phản ứng ban đầu này chủ yếu là các kháng thể IgM. Vài tuần sau đó, thường là sau khi mối đe dọa trực tiếp đã qua và nhiễm trùng đã được giải quyết, cơ thể tạo ra kháng thể IgG. KT IgG nhớ lại kế hoạch chi tiết để chống vi sinh vật này và duy trì cung cấp một nguồn nhỏ các kháng thể (một hỗn hợp của cả IgM và IgG). Thời gian tới, nếu cơ thể tiếp xúc với các chất lạ này , nó sẽ phản ứng mạnh mẽ và nhanh chóng hơn nhiều, để cung cấp chủ yếu kháng thể IgG để bảo vệ.

Vắc-xin được thiết kế để kích hoạt sản xuất kháng thể trước khi tiếp xúc với vi sinh vật có khả năng lây nhiễm. Vắc-xin sử dụng hoặc là một phiên bản suy yếu của vi sinh vật (một trong đó không thể gây nhiễm trùng) hoặc một protein cô lập bắt chước cấu trúc kháng nguyên trên bề mặt của vi sinh vật. Do đó, vắc-xin cung cấp một tiếp xúc ban đầu tương đối an toàn để tạo ra các kế hoạch chi tiết để bảo vệ trong tương lai. Vắc xin tạo ra một phản ứng miễn dịch ban đầu để tạo ra các kháng thể IgM và một phản ứng thứ cấp cung cấp một nguồn kháng thể IgG. Các kháng thể được tạo ra bởi vắc-xin cung cấp bảo vệ dài hạn, phản ứng nhanh (gọi là miễn dịch). Tiêm tăng cường thêm đôi khi được đưa ra sau khi tiêm chủng đầu tiên để nâng cao nồng độ của kháng thể trong máu đến một mức độ được coi là đầy đủ để bảo vệ (cung cấp miễn dịch đầy đủ).

 

Sản xuất kháng thể thích hợp và nhắm đúng mục tiêu phụ thuộc vào khả năng của cơ thể phân biệt được giữa tự thân và các chất ngoại lai và xác định một cách chính xác chất ngoại lai là mối đe dọa. Thông thường, hệ thống miễn dịch của người nhận biết được để xác định và bỏ qua các kháng nguyên có mặt trên của các cơ quan, các mô và các tế bào của người. Tuy nhiên đôi khi, , nó sẽ xác định nhầm là một phần của cơ thể là ngoại lai và sản xuất kháng thể. Các tự kháng thể gây ra phản ứng viêm để cố gắng tiêu diệt các mô của cơ thể trong cùng một cách như nó sẽ cố gắng để tiêu diệt phần tử ngoại lai. Một phản ứng tự miễn dịch có thể ảnh hưởng đến một cơ quan duy nhất (như tuyến giáp) hoặc có hệ thống, ảnh hưởng đến nhiều mô hoặc cơ quan. Những phản ứng tự kháng thể gây ra kết quả trong các tình cảnh được gọi là rối loạn tự miễn dịch hoặc bệnh tự miễn.

Các kháng thể cũng có thể gây ra phản ứng miễn dịch do truyền máu hoặc cấy ghép nội tạng. Mặc dù người cho máu hoặc các bộ phận phù hợp chặt chẽ hầu hếtvới máu hoặc các bộ phận của người nhân để giảm thiểu nguy cơ của một phản ứng miễn dịch, sự cho và nhận không phải luôn luôn hoàn hảo. Kháng nguyên trong máu được hiến tặng được sinh ra trong quá trình truyền máu có thể kích thích một phản ứng miễn dịch gọi là một phản ứng truyền máu. Tất cả bệnh nhân nhận máu hiến tặng phải được theo dõi cẩn thận các triệu chứng của phản ứng truyền máu. Kháng nguyên trên bộ phận cơ thể được cấy ghép có thể kích thích một phản ứng miễn dịch có thể dẫn đến thải ghép. Bệnh nhân cấy ghép được điều trị bằng thuốc nhằm ức chế hệ thống miễn dịch của họ để tránh bị từ chối của cơ quan cấy ghép.

Đôi khi hệ miễn dịch của một người có thể phản ứng với các chất ngoại lai không có mối đe dọa và thường không tạo ra phản ứng miễn dịch ở hầu hết mọi người. Phản ứng như vậy được gọi là dị ứng (hoặc quá mẫn) và liên quan đến các kháng thể IgE. Các chất ngoại lai gây ra phản ứng dị ứng bao gồm các loại thực phẩm, phấn hoa, nấm mốc và lông động vật. Có rất nhiều loại khác nhau của bệnh dị ứng, và phản ứng dị ứng có thể khác nhau từ kích thích nhẹ đến phản ứng đe dọa tính mạng nghiêm trọng.


Tại sao thực hiện các xét nghiệm kháng thể?


Những lý do chính mà xét nghiệm kháng thể được thực hiện hoặc nồng độ kháng thể được xác định là:

- Dữ liệu tiếp xúc với một tác nhân truyền nhiễm hoặc ngoại lai

- Đánh giá mức độ bảo vệ (tình trạng miễn dịch) chống lại vi sinh vật đặc hiệu

- Chẩn đoán tình trạng tự miễn dịch

- Chẩn đoán lý do cho một phản ứng truyền máu hoặc từ chối một cơ quan cấy ghép

- Chẩn đoán dị ứng

- Giám sát quá trình nhiễm trùng hoặc quá trình tự miễn dịch

Không có một thử nghiệm duy nhất nào sẽ đo lường tất cả các mức độ kháng thể khác nhau của một người; kháng thể là đặc hiệu như các bệnh mà chúng nhắm mục tiêu. Xét nghiệm kháng thể được chỉ định đơn lẻ hoặc kết hợp, tùy thuộc vào các triệu chứng của bệnh nhân và thông tin về những gì các bác sĩ đang cố gắng để thu thập. Nếu bác sĩ nghi ngờ đang bị nhiễm trùng , hai mẫu ở hai thời điểm ( mẫu cấp tính , mẫu đang hồi phục) có thể được thu thập cách nhau một vài tuần để xem xét những thay đổi trong mức độ kháng thể.

Một số xét nghiệm kháng thể tập trung vào IgM, IgG, IgA đặc hiệu và / hoặc các xét nghiệm IgE. Xét nghiệm IgG và IgM được sử dụng chủ yếu để chẩn đoán và giám sát các bệnh truyền nhiễm hoặc để xác định tình trạng miễn dịch. Thử nghiệm IgE được sử dụng chủ yếu để xác định và theo dõi dị ứng với các chất đặc hiệu. Thử nghiệm IgA thường được sử dụng trong thử nghiệm dị ứng và trong việc chẩn đoán bệnh loét dạ dày.


Đo lường và kết quả xét nghiệm có ý nghĩa gì?


Xét nghiệm kháng thể thường liên quan đến pha trộn mẫu của bệnh nhân với một kháng nguyên được biết đến, các chất kháng thể chống lại được hoặc sản xuất để đáp ứng, và nhìn thấy nếu phản ứng xảy ra. Nếu một kháng thể hiện diện và liên kết với các kháng nguyên được biết đến, sự hình thành phức hợp kháng thể kháng nguyên có thể được đo.

Có thực sự không phải là một nồng độ kháng thể "bình thường" từ những người sản xuất kháng thể ở mức độ khác nhau. Bệnh nhân có hệ miễn dịch bị tổn hại có thể không có khả năng đáp ứng bình thường, sản xuất kháng thể ít hơn và / hoặc đáp ứng chậm hơn khi tiếp xúc với kháng nguyên. Ý nghĩa của kết quả xét nghiệm đặc hiệu phụ thuộc vào các triệu chứng của bệnh nhân và tình cảnh cụ thể dẫn đến thử nghiệm.

Kết quả có thể được báo cáo định tính như "phát hiện" hoặc "không phát hiện" trong trường hợp của kháng thể đối với tác nhân gây bệnh nhiễm trùng mãn tính (như HIV), nơi mà bất kỳ số lượng kháng thể nào cũng được coi là có ý nghĩa, cũng có thể được báo cáo ra là "lớn hơn" mức cắt đặc hiệu ( cut off ) nếu hệ miễn dịch đang được xét nghiệm (trên mức - mà thay đổi tùy theo loại vi sinh vật tham gia - một người thường được coi là được bảo vệ), hoặc là "miễn dịch" hoặc "không –miễn dịch "(có nghĩa là người đó có hoặc không có đủ kháng thể để tránh nhiễm trùng). Kết quả cũng có thể được báo cáo là một nồng độ đại lượng ( định lượng ).

Phát hiện kháng thể IgM có ý nghĩa để chỉ một tiếp xúc ban đầu gần đây với một kháng nguyên trong khi phát hiện kháng thể IgG toàn bộ chỉ ra đã tiếp xúc trước đây một thời gian.

Chuẩn độ kháng thể đôi khi được dùng để đánh giá mức độ kháng thể đáng kể như thế nào là dương tính. Những nồng độ mẫu được tạo ra do pha loãng và thử nghiệm nối tiếp (tăng) pha loãng. Các pha loãng cao nhất mà vẫn dương tính được báo cáo tỷ lệ pha loãng " 1 trên độ pha loãng" (ví dụ 1:40 hoặc 1: 320, vv). Điều này vẫn được sử dụng để báo cáo một số mức độ kháng thể, đặc biệt là trong trường hợp bệnh tự miễn. "Hiệu giá kháng thể" là một thuật ngữ đôi khi cũng được sử dụng tổng quát để chỉ nồng độ kháng thể.)

Nồng độ kháng thể IgE riêng biệt có thể giúp chẩn đoán bị dị ứng, nhưng nó không nhất thiết phải tương quan với mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng mà bệnh nhân có thể gặp. Một bệnh nhân đã được tránh một chất gây dị ứng, chẳng hạn như đậu phộng ( lạc), có thể có nồng độ của các kháng thể IgE lạc thấp đến trung bình khi thử nghiệm. Tuy nhiên, khi tái tiếp xúc nồng độ kháng thể lạc của người đó sẽ tăng lên.


 Xét nghiệm liên quan & tình cảnh


Các xét nghiệm kháng thế :

Tình cảnh để sử dụng xét nghiệm kháng thể:


 

Dịch từ (https://labtestsonline.org)

Lê Thị Ánh Tuyết
BÌNH LUẬN
Tin cùng chuyên mục