Xét nghiệm Insulin

Ngày:08/01/2018 lúc 15:11PM

Tên chính: Insulin

Xét nghiệm liên quan: C-Peptide, Glucose, Glucose Tolerance Test (GTT)


Xét nghiệm này đo lường số lượng insulin trong máu. Insulin là một hormone được sản xuất và được lưu trữ trong các tế bào beta của tuyến tụy. Insulin quan trọng cho việc vận chuyển và lưu trữ glucose trong tế bào, giúp điều chỉnh lượng đường trong máu, và có vai trò trong chuyển hóa lipid.

Sau khi ăn lượng đường trong máu tăng lên, insulin được phóng thích để cho phép glucose di chuyển vào các tế bào, đặc biệt là các tế bào cơ và mỡ (chất béo), Glucose được sử dụng để sản xuất năng lượng. Insulin cũng thúc đẩy gan lưu trữ đường dư thừa còn lại trong máu dưới dạng glycogen để lưu trữ năng lượng ngắn hạn và / hoặc sử dụng nó để sản xuất axit béo. Cuối cùng các axit béo được các mô mỡ sử dụng tổng hợp thành chất béo trung tính ( TRiglycerids ) là mộtdạng dự trủ năng lượng tập trung và lâu dài hơn.

Không có insulin, glucose không đi đến được hầu hết các tế bào của cơ thể. Nếu không có glucose, các tế bào đói và nồng độ đường trong máu tăng lên đến mức bất thường. Điều này có thể gây ra rối loạn tiến trình chuyển hóa bình thường,kết quả làgây các rối loạn khác nhau, bao gồm cả bệnh thận, bệnh tim mạch, thị lực và các vấn đề về thần kinh. Vì vậy, bệnh tiểu đường, liên quan với rối loạngiảm insulin, cuối cùng là một tình trạng đe dọa tính mạng.

Những người bị bệnh tiểu đường loại 1 sản xuất insulin rất ít và như vậy yêu cầu cuối cùng  điều trị bổ sung insulin. Bệnh tiểu đường loại 2 thường liên quan đến đề kháng insulin, tăng lên theo thời gian. Những người bị bệnh tiểu đường loại 2 ban đầu có thể được kiềm chế với những thay đổi lối sống như chế độ ăn uống và tập thể dục. Cuối cùng, họ cũngphải dùng thuốc uống làm tăng sự nhạy cảm của các tế bào của cơ thể với insulin hoặc kích thích cơ thể sản xuất insulin nhiều hơn. Bệnh nhân tiểu đường loại 2, cuối cùng cũng có thể cần phải sử dụng tiêm insulin để đạt được mức độ glucose bình thường.

Kháng insulin cũng có thể được nhìn thấy ở những người có hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), tiền đái tháo đường hoặc bệnh tim, hội chứng chuyển hóa, và với các rối loạn liên quan đến tuyến yên hoặc tuyến thượng thận.

Mức insulin và glucose phải được cân bằng. Tăng insulin là dư thừa một số lượng insulin trong máu. khác hơn so với đề kháng insulin, tăng insulin cũng thường được thấy ở những người bị insulinomas hay người dùng insulin ngoại sinh. Tăng insulin gây ra lượng đường trong máu thấp (hạ đường huyết), có thể dẫn đến đổ mồ hôi, đánh trống ngực, đói, nhầm lẫn, mờ mắt, chóng mặt, ngất xỉu, và co giật. Glucose  một nguồn cung cấp năng lượng duy nhất cho bộ não,khi glucose thiếu thốn nghiêm trọng do tăng insulin trong máu có thể khá nhanh chóng dẫn đến sốc insulin và tử vong.

Xét nghiệm được sử dụngnhư thế nào?

Insulin có thể được sử dụng, cùng với xét nghiệm glucose và peptide - C, để giúp chẩn đoán insulinomas  để giúp chẩn đoán nguyên nhân của hạ đường huyết cấp tính hoặc mãn tính . Mức insulin và peptide-C cũng có thể được dùng để theo dõi số lượng insulin nội sinh được sản xuất bởi các tế bào beta, để kiểm tra kháng insulin, và để giúp xác định khi mắc bệnh tiểu đường loại 2 có thể cần phải bắt đầu dùng insulin phụ thêm vào thuốc uống.

Mức độ insulin đôi khi được sử dụng kết hợp với các thử nghiệm dung nạp glucose (GTT). Trong tình huống này, đường huyết và mức insulin được đo tại các khoảng thời gian định trước để đánh giá kháng insulin, đặc biệt là ở những ngườibéo phì.

Khi nào được chỉ định?

Xét nghiệm insulin thường được thường chỉ định sau khikết quả mức độ glucose thấp và / hoặc khi một người  triệu chứng cấp tính hoặc mạn tính của đường trong máu thấp (hạ đường huyết), chẳng hạn như:

    - Đổ mồ hôi
    - Đánh trống ngực
    - 
Đói
    - Lẫn lộn
    - Mờ mắt
    - Chóng mặt
     - Bất tỉnh
    Trong những trường hợp nghiêm trọng, co giật

Những triệu chứng này có thể cho thấy đường huyết thấp nhưng cũng có thể được nhìn thấy với các nguyên nhân  khác.

Insulin và peptide - C được sản xuất bởi cơ thể ở tỷ lệ tương tự, như là một phần của việc chuyển đổi của proinsulinthành insulin trong tuyến tụy. Cả hai có thể được thực hiện để đánh giá  bao nhiêu insulin trong máu được sản xuất bởicơ thể (nội sinh) và bao nhiêu  từ các nguồn ngoại sinh. Các thử nghiệm insulin là đo lượng insulin từ cả hai nguồn,trong khi xét nghiệm peptide - C phản ánh lượng insulinđược sản xuất bởi tuyến tụy (insulin nội sinh).

Bác sĩ cũng có thể yêu cầu thực hiện cả hai xét nghiệm để xác minh rằng u đảo tụy( Insulinoma ) đã đượccắt bỏ thành công và định kỳ để theo dõi tái phát. Kiểm tra định kỳ cũng có thể được sử dụng để theo dõi sự thành công của cấy ghép tế bào tiểu đảo bằng cách đo khả năng sản xuất insulin của cấy ghép.

Kết quả xét nghiệm có ý nghĩa là gì?

Mức insulin phải được đánh giá trong bối cảnh.
Kết quả nhìn thấy:

Rối loạn

mức độ insulinlúc đói

mức độglucose

lúc đói

Không

bình thường

bình thường

kháng insulin

↑↑

 

bình thườnghoặc 

Không sản xuất insulin đủ bởi các tế bào beta (như đã thấy trong viêm tụy, bệnh tiểu đường)

↓ ↓

↑ ↑

Hạ đường huyết do insulin dư thừa ( thể được nhìn thấy tronginsulinomas, Cushings, sử dụng dư thừa insulin ngoại sinh, v.v

bình thường hoặc ↑ ↑

↓ ↓

 Mức insulin cao được nhìn thấy với:

    - Bệnh cực to 
    - Hội chứng Cushing
    - Sử dụng các loại thuốc như corticosteroids, levodopa, thuốc tránh thai
    - Không dung nạp Fructose hoặc galactose
    - Insulinomas
    - Bệnh béo phì
    - Kháng insulin, xuất hiện trong bệnh tiểu đường loại 2 và hội chứng chuyển hóa

Giảm mức insulin được nhìn thấy với:

    - Bệnh tiểu đường
    - Suy tuyến yên
    - Bệnh tuyến tụy như viêm tụy mãn tính (bao gồm cả xơ nang) và ung thư tuyến tụy

Điều gì cần biết?

Insulin tiêm được sử dụng, chính xáclà từ các nguồn động vật (bò và các tế bào tuyến tụy lợn). Hiện nay hầu hết các insulin sử dụng là tổng hợp, thực hiện bằng phương pháp tổng hợp sinh hóa, giống  phù hợp với các hoạt động sinh học của insulin được sản xuất bởi các tế bào của con người.

Có những dạng khác nhau về dược của insulin với các đặc tính khác nhau. Một số phóng thích  tác dụng nhanh chóngvà một số khác phóng thích chậmvàtác dụng kéo dài trong một thời gian . Bệnh nhân tiểu đường có thể dùng hỗn hợp và / hoặc các loạiinsulin khác nhau suốt cả ngày.

Xét nghiệm Insulin được thiết kế để đo lường nội sinh insulin của con người. Tuy nhiên, kết quả các xét nghiệm có thể thay đổi khác nhau với insulin (động vật hoặc tổng hợp) ngoại sinh. Nếu ai đó đang nhận được insulin ngoại sinh, nhữngảnh hưởng này cần được làm rõ bởi phòng thí nghiệm kiểm tra. Nếu thực hiện xét nghiệm insulin riêng lẽ hoặc định kỳ , nên được phân tích bởi cùng một phòng thí nghiệm để đảm bảo tính nhất quán.

Xét nghiệm dung nạp insulin (ITT) không được sử dụng rộng rãi, nhưng là một trong những phương pháp để xác định độ nhạy cảm insulin (hoặc kháng), đặc biệt là ở những người béo phì và những người có PCOS. Xét nghiệm này cần phảitruyền insulin tỉnh mạch, sau dó đo mức độ glucose và insulin.

Nếu ai đó đã phát triển kháng thể chống lại insulin, đặc biệt,làsự sử dụng insulin không phải con người (động vật hoặc tổng hợp) ,  có thể ảnh hưởng với các thử nghiệm insulin. Trong trường hợp này, xét nghiệm peptide – C có thể được thực hiện như một cách khác để đánh giá sản xuất insulin. Cũng lưu ý rằng hầu hết những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 cũng sẽ có tự kháng thể chống lại insulin.

Câu hỏi thường gặp

  1. 1.Tại sao phải tiêm insulin?

    Insulin phải được tiêm hoặc được đưa vào thông qua một máy bơm insulin. Nó không thể được đưa vào đường miệng bởi vì nó là một loại protein và được phân hủy trong dạ dày trước khi nó có thể được hấp thụ.

    2. Uđảo tụy điều trị như thế nào?

    Insulinomas  khối u sản xuất insulin thường là lành tính. Chúng thường điều trị bằng cách xác định đúng vị trí và cắtbỏ. Sau khi cắt bỏ, thường không tái phát.

    3. Những gì khác là quan trọng về đề kháng insulin?

    Kháng insulin là một tín hiệu cảnh báo cơ thể xử lý Glucose đang  vấn đề, nó là đặc trưng của tiền đái tháo đường.Bệnh nhân bị đề kháng insulin nhẹ hoặc trung bình thường không  bất kỳ triệu chứng nào, nhưng nếu tình trạng của họbị bỏ qua,  nhiều nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường type 2, tăng huyết áp, tăng lipid máu, và / hoặc bệnh tim phát hiệnvài nămsau đó .Béo bụng, đề kháng insulin, rối loạn lipid máu, và  tăng huyết áp,hình thành một tập hợp các yếu tố nguy cơ được gọi  hội chứng chuyển hóa.

    Yếu tố nguy cơ kháng insulin bao gồm:

        - Béo phì, đặc biệt  béo bụng
        - Lịch sử gia đình của bệnh tiểu đường hoặc kháng insulin
        - Tiểu đường thai nghén
        - Hội chứng đa nang buồng trứng

    Điều trị kháng insulin liên quan đến những thay đổi trong chế độ ăn uống và lối sống. Hiệp hội bệnh tiểu đường Mỹkhuyến cáo làm mất trọng lượng dư thừa, thường xuyên hoạt động thể chất cường độ vừa phải,  tăng chất xơ, giảmnồng độ insulin huyết và tăng độ nhạy cảm của cơ thể với nó.

Nguồn: https://labtestsonline.org/

Lê Thị Ánh Tuyết
BÌNH LUẬN
Tin cùng chuyên mục