Xét nghiệm Fructosamine

Ngày:09/01/2018 lúc 11:41AM

Tên khác: Glycated Serum Protein; GSP; Glycated Albumin

Tên chính: Fructosamine

Xét nghiệm liên quan : Glucose; A1C; Albumin; Total Protein; Hemoglobinopathy Evaluation


Fructosamine là một hợp chất được hình thành khi Glucose kết hợp với protein. Thử nghiệm fructosamine là một phép đo glycated protein này. Khi nồng độ glucose trong máu được tăng cao trong một khoảng thời gian, các phân tử glucose vĩnh cửu kết hợp với protein trong máu trong một quá trình gọi là glycation. Protein kết hợp bao gồm albumin,  protein chủ yếu trong máu, protein huyết thanh khác, và hemoglobin,  protein chính được tìm thấy trong các tế bào máu đỏ (hồng cầu). Glucosenhiều hơn đó hiện diện trong máu, lớn hơn lượng glycated protein được hình thành. Các phân tử kết hợp này vẫn còn dai dẳng theo tuổi thọ của các protein hay hồng cầu và phản ảnh về số lượng trung bình của Glucose đã hiện diện trong máu khoảng thời gian đó.

Hồng cầu sống khoảng 120 ngày, glycated hemoglobin (hemoglobin A1c) đại diện cho một phép đo mức đường huyết trung bình trong 2-3 tháng qua. Protein huyết thanh có tuổi thọ ngắn hơn, khoảng 14 đến 21 ngày, glycatedprotein, và thử nghiệm fructosamine, phản ánh mức đường trung bình trong một khoảng thời gian 2-3 tuần.

Giữ lượng Glucose trong máu càng gần bình thường càng tốt để giúp những người có bệnh tiểu đường tránh các biến chứng và tổn thương tiến triển liên quan đến nồng độ đường cao. Kiểm soát bệnh tiểu đường tốt có thể đạt được và duy trì  hàng ngàybởi tự giám sát nồng độ Glucose trong máu bệnh nhân tiểu đường được điều trị bằng insulin và giám sát thường xuyên  hiệu quả của điều trị bằng cách sử dụng một fructosamine hoặc xét nghiệm A1C.

Xét nghiệm được sử dụng như thế nào?

Thử nghiệm Fructosamine đã có từ những năm 1980. Cả hai thử nghiệm fructosamine và A1C được sử dụng chủ yếu như giám sát các công cụ để giúp bệnh nhân tiểu đường kiểm soát lượng đường trong máu của họ. Tuy nhiên, các xét nghiệm A1C phổ biến hơn nhiều và chấp nhận một cách rộng rãi hơn vì có dữ liệu nghiên cứu nếu có mức A1c cao kinh niên dự đoán tăng nguy cơ biến chứng tiểu đường nhất định, chẳng hạn như bệnh võng mạc (có thể dẫn tới mù lòa), bệnh thận (có thể dẫn đến suy thận ), và bệnh thần kinh (ví dụ, vấn đề với các dây thần kinh). Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) công nhận cả hai thử nghiệm và nói rằng fructosamine có thể hữu ích trong các tình huống mà A1C không thể đo lường đáng tin cậy. Trường hợp fructosamine có thể là một sự lựa chọn giám sát tốt hơn so với A1C bao gồm:

    
* Thay đổi nhanh chóng trong điều trị bệnh tiểu đường - Fructosamine cho phép đánh giá hiệu quả của chế độ ăn uống hoặc dùng thuốc điều chỉnh  sau một vài tuần thay vì vài tháng.
    * Mang thai bị bệnh tiểu đường - Ở phụ nữ bị tiểu đường có thai, kiểm soát đường huyết tốt là điều cần thiết trong quá trình mang thai, và nhu cầu của người mẹ thường xuyên thay đổi trong quá trình mang thai; đo fructosamine có thể được đặt cùng với lượng đường để giúp giám sát và điều tiết sự thay đổi tình hình  glucose, insulin, hoặc yêu cầu thuốc khác.
    * Tuổi thọ RBC rút ngắn - Xét nghiệm HbA1c sẽ không chính xác khi một người có một tình cảnhlàm ảnh hưởng đến tuổi thọ trung bình của các tế bào máu đỏ (hồng cầu), chẳng hạn như thiếu máu tan máu hoặc mất máu. Nếu các tế bào hồng cầu không sống lâu như bình thường trong lưu thông, kết quả A1c sẽ giảm sai và sẽ là một đo lường không đáng tin cậy của đường trung bình của một người.
    * Các dạng bất thường của hemoglobin - Sự hiện diện của một số biến thể hemoglobin (như hemoglobin hình liềm) có thể ảnh hưởng đến một số phương pháp đo HbA1c. Trong những trường hợp này, fructosamine có thể được sử dụng để theo dõi kiểm soát đường huyết.

Nồng độ fructosamine của người bị tiểu đường được kiểm soát tốt có thể chồng lên nhau với những người không bị tiểu đường, xét nghiệm fructosamine không phải là hữu ích như là một xét nghiệm sàng lọc cho bệnh tiểu đường.

Khi nào được chỉ định?

Mặc dù không được sử dụng rộng rãi, các thử nghiệm fructosamine có thể được chỉ định bất cứ khi nào các bác sĩ muốn kiểm soát lượng đường trung bình của một người trong 2 đến 3 tuần qua. Nó là thử nghiệmchỉ định chủ yếu  khi một kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường đang được bắt đầu hoặc điều chỉnh để theo dõi ảnh hưởng của sự thay đổi trong chế độ ăn uống, tập luyện, hoặc thuốc men.

Mức Fructosamine cũng có thể chỉ định định kỳ khi một người phụ nữ mắc bệnh tiểu đường có thai hoặc khi một người có bệnh cấp tính hoặc nhiễm khuẩn huyết có thểlàm  thay đổi đường của họ và nhu cầu insulin trong một khoảng thời gian. Thử nghiệm fructosamine có thể được sử dụng để giám sát là cần thiết khi xét nghiệm A1C không đáng tin cậy , như trong trường hợp của tuổi thọ hồng cầu rút ngắn, hoặc trong một số trường hợp người đang được thử nghiệm có một hemoglobin bất thường.

Kết quả xét nghiệm có ý nghĩa gì?

Giá trị tham khảo bình thường : 2,4 – 3,4 mmol/L ( 43,6 – 61,8 mg / dL )

Nếu fructosamine một ai đó được tăng lên, có nghĩa đường trung bình của họ đã được tăng cao trong 2 đến 3 tuần trước đó. Nói chung, nồng độ fructosamine càng cao, mức đường huyết trung bình cao hơn. Xu hướng có thể quan trọng hơn giá trị tuyệt đối. Nếu có một xu hướng fructosaminetừ bình thường đến một mức độ cao, nó có thể chỉ ra rằng kiểm soát đường huyết của một người không đủ - họ đang nhận được quá nhiều đường, quá ítthuốc, hoặc thuốc của họ đã trở nên kém hiệu quả. Bệnh cấp tính và căng thẳng cũng có thể làm tăng tạm thời lượng đường đáng kể trong máu.

Mức fructosamine bình thường có thể chỉ ra rằng một người hoặc là không tiểu đường (và do đó không cần được theo dõi) hoặc là họ kiểm soát bệnh tiểu đường tốt. Một xu hướng fructosamine từ mức cao đến mức bình thường có thể chỉ ra rằng những thay đổi phác đồ điều trị của một người có hiệu quả.

Kết quả Fructosamine phải được đánh giá trong bối cảnh lâm sàng tổng thể của một người. Kết quả fructosamine thấp sai, có thể được nhìn thấy khi tổng lượng protein và / hay mức độ albumingiảmtrong máu, với tình cảnh liên quan đến mất protein trong nước tiểu hoặc đường tiêu hóa, hoặc với những thay đổi trong các loại protein được sản xuất bởi cơ thể. Trong trường hợp này, sự khác nhau giữa kết quả thu được từ giám sát đường hàng ngày và thử nghiệm fructosamine có thể được nhận thấy. Ngoài ra, người có nồng độ đường huyết dao động thất thường từ cao xuống thấp, có thể bình thường hoặc gần bình thường, mức độ fructosamine   A1C vẫn có yêu cầu đượctheo dõi thường xuyên. Tuy nhiên, hầu hết những người kiểm soát bệnh tiểu đường không ổn định như vậy mức độ fructosamine và HbA1ckhông tăng cao.

Điều gì khác  nên biết?

Uống nhiều vitamin C (ascorbic acid) và cường giáp có thể làm ảnh hưởngđến kết quả xét nghiệm. 

Câu hỏi thường gặp

1. Tôi có cần phải  thử nghiệm fructosamine lúc đói ?

Không,  nó đo glycated protein và xác định đường trung bình trong 2-3 tuần qua, xét nghiệm fructosamine không bị ảnh hưởng bởi thức ăn mà bạn đã ăn trong ngày. Nó có thể được xác định bất cứ lúc nào trong ngày.

2. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường có phải xét nghiệm fructosamine không?

Không thường. Xét nghiệm này không được khuyến cáo sàng lọc những người không bị tiểu đường, ngay cả khi bạn có một lịch sử gia đình có nguy cơ cao.

3. Nếu tôi có bệnh tiểu đường, tôi nên làm xét nghiệm fructosamine?

Phần lớn các bệnh nhân tiểu đường có thể được theo dõi bằng xét nghiệm HbA1c phản ánh kiểm soát đường huyết của họ trong vòng 2 đến 3 tháng trước đó. Thử nghiệm Fructosamine chỉ thích hợp trong thời gian mang thai khi người phụ nữ mắc bệnh tiểu đường, khihồng cầu của một người  một sự sống còn rút ngắn,  trong một số trường hợp của những người có hemoglobin bất thường.

Dịch từ (https://labtestsonline.org)

Lê Thị Ánh Tuyết
BÌNH LUẬN
Tin cùng chuyên mục