Xét nghiệm ASO

Ngày:09/01/2018 lúc 11:26AM

Tên tắt khác: ASLO

Tên chính: Antistreptolysin O

Xét nghiệm liên quan: Strep throat, Anti-DNase-B


Xét nghiệm này đo lượng antistreptolysin O (ASO) trong máu. ASO là một kháng thể  chống lại streptolysin O,  một chất độc được sảnxuất bởi vi khuẩn liên cầunhóm A. ASO  anti DNase B là các kháng thể phổ biến nhất được sản xuất bởi hệ thống miễn dịch của  thểkhi bị nhiễm liên cầu khuẩn  nhóm A.
 
Liên cầukhuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes),  loại vi khuẩn gây viêm họng liên cầu. Trong hầu hết trường hợp, nhiễm trùng strepđược xác định, được điều trị bằng thuốc kháng sinh, thì hầu hết giải quyết tốt các bệnh nhiễm trùng. Khi bị nhiễm trùng strep không gây ra các triệu chứng , không biết nguyên nhân, nên không được điều trị hoặc điều trị không hiệu quả thì một số (rất hiếm) người, đặc biệt ở trẻ nhỏ có thể phát triển các biến chứng sau nhiễm liên cầu ( dư chứng )như là sốt thấp khớp  viêm cầu thận. Những biến chứng này ítphổ biến ở Mỹ vì thử nghiệm ASO thường xuyên được chỉ định, nhưng vẫn còn xảy raở Mỹ. Chúng gây ra các triệu chứng như sốt, mệt mỏi , tim đánh trống ngực,khó thở , giảm lượng nước tiểu, nước tiểu có máu. Bệnh có thể làm viêm tim và / hoặc gây rối loạn chức năngthận cấp tính, sưng chân (phù nề), và huyết áp cao (tăng huyết áp).Các triệu chứng này cũng có thể được nhìn thấy  các nguyên nhânkhác, vì vậy xét nghiệm ASO có thể được sử dụng để giúp xác địnhnguyên nhân nếu gần đây bệnh nhân bị nhiễm trùng strep.

Xét nghiệm được sử dụng như thế nào?

Xét nghiệm ASO chủ yếu được chỉ định riêng biệt hoặc cùng với Anti DNase B để giúp xác định xem một người có bị nhiễm liên cầutrùng gần đây không. Trong hầu hết trường hợp, nhiễm trùng strep được xác định và được điều trị bằng thuốc kháng sinh thì hầu hết giải quyết tốt các bệnh nhiễm trùng. Trong một số trường hợp nhiễm Strep không gây ra triệu chứng, không biết nguyên nhân  và / hoặc không được điều trị,một số ít phát trển các biến chứng sau nhiễm liên cầu  (di chứng) nhưsốt thấp khớp sốt viêm cầu thận,.Do đó,xét nghiệm ASO được chỉ định nếu một người  các triệu chứng của sốt thấp khớp hoặc viêm cầu thận và đã có một tiền sử gần đây đau họng hoặclây nhiễm liên cầu khuẩn được xác nhận. Do ở Mỹsử dụng xét nghiệm ASO thường xuyên nên tỷ lệ biến chứng sau nhiễm liên cầu khuẩn đã giảm. 

Khi nào được chỉ định?

Xét nghiệm ASO được chỉ định khi một người có các triệu chứng  bác sĩ nghi ngờ căn bệnh gây ra có thể do nhiễm liên cầu khuẩntrước đó. ASO được chỉ định khi các triệu chứng xuất hiện, thường là một tuần sau viêm họng hoặc nhiễm trùng da. Xét nghiệm này có thể được chỉ định hai lần trong một khoảng thời gian 10-14 ngày để xác định mức độ kháng thể tăng, giảm, hoặc không thay đổi.

Một số triệu chứng của bệnh sốt thấp khớp có thể bao gồm:

    - Sốt
    - Sưng và đau ở nhiều khớp, đặc biệt là các mắt cá chân, đầu gối, khuỷu tay và cổ tay, đôi khi di chuyển từ một khớp này sang khớpkhác
    - Nốt sần nhỏ, không gây đau đớn dưới da
    - Chuyển động giật (chứng múa giật Sydenham)
    - Phát ban da
    - Đôi khi tim có thể bị viêm (carditis), điều này có thể không  bất kỳ triệu chứng nào, nhưng cũng có thể dẫn đến khó thở, tim đập nhanh, đau ngực

Một số triệu chứng của viêm cầu thận có thể bao gồm:

    - Mệt mỏi
    - Giảm lượng nước tiểu
    - Nước tiểu có máu
    - Phát ban
    - Đau khớp
    - Sưng (phù nề)
    - Cao huyết áp

Tuy nhiên, những triệu chứng này cũng có thể được nhìn thấy trong các điều kiện bệnh lý khác.

Xét nghiệm này có thể được thực hiện hai lần, với các mẫu thu thập cách nhau khoảng hai tuần, đo nồng độ ASO ở giai đoạn cấp và đang hồi phục. Điều này được thực hiện để xác định mức độ kháng thể tăng, giảm, hoặc không thay đổi.

Kết quả thử nghiệm có nghĩa là gì?


Giá trị tham khảo bình thường :

  • ASO định lượng   = < 200 U/mL
  • ASO định tính       = âm tính

Kháng thể ASO được sản xuất khoảng một tuần đến một tháng sau khi bị nhiễm trùng strep . ASO tăng đến mức đỉnh điểm khoảng 4-6 tuần sau khi bị bệnh và sau đó có thể vẫn còn ở mức cao vài tháng sau khi nhiễm trùng strep đã giải quyết.

Nếu kết quả xét nghiệm là âm tính hoặc nếu ASO hiện diện ở nồng độ rất thấp, người đó rất có thể  không bị nhiễm trùng strep gần đây. Điều này đúng chắc chắn nếu xét nghiệm được thực hiện lại sau 10-14 ngày cũng âm tính hoặc mức độ thấp và nếu thử nghiệm anti-DNase B cũng âm tính. Một tỷ lệ phần trăm nhỏ của những người có một biến chứng sau liên cầu khuẫn nhưng ASO không cao hoặc âm tính.

Nếu mức ASO cao hoặc đang tăng lên, có khả năng là một bệnh nhiễm trùng strep đã xảy ragần đây. Mức độ ASO ban đầu cao và sau đóbình thường, có thể nghĩ rằng  một nhiễm trùng đã xảy ra và có thể đã được giải quyết.

Xét nghiệm ASO không có giá trị để dự đoán các biến chứng sẽ xảy ra sau nhiễm liên cầu khuẩn,  cũng khôngdự đoán các mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nếu  các triệu chứng sốt thấp khớp hoặc viêm cầu thận, mức độ ASO cao có thể được sử dụng để giúp xác định chẩn đoán.

Câu hỏi phổ biến 

1. ASO có thể được sử dụng để chẩn đoán viêm họng?

Cấy vi trùngphết cổ họnghay một thử nghiệm nhanhstrep  phương pháp tốt nhất để chẩn đoán viêm họng liên cầu khuẩn. Điều quan trọng là viêm họng strep phải được xác định kịp thời và điều trị để tránh các biến chứng và tránh lây lan bệnh cho người khácTừ khinhiễm strp đến khiphát hiện mức ASO bất thường  ít nhất một tuần, nên ASO không được sử dụng để chẩn đoán bệnh nhiễm trùngcấp tính.

2. Nếu tôi 
đã được chẩn đoánnhiễm strep, xét nghiệm ASO luôn luôn được thực hiện?

 Nói chung, xét nghiệm ASO chỉ được thực hiện khi có triệu chứng cho thấy  một biến chứng sau nhiễm liên cầu đã phát triển  các xét nghiệm phết cổ họng không được thực hiện để xác nhận một bệnh nhiễm trùng trước đó với vi khuẩn này. Hầu hết mọi người nhiễm strep không  những biến chứng, do đó, các xét nghiệm ASO  không được chỉ định thường xuyên( routine)

Dịch từ (https://labtestsonline.org)

Lê Thị Ánh Tuyết
BÌNH LUẬN
Tin cùng chuyên mục