Xét nghiệm Anti CCP-Cyclic Citrullinated Peptide Antibody

Ngày:09/01/2018 lúc 11:48AM

Tên khác: CCP Antibody; Citrulline Antibody; Anti-citrulline Antibody; Anti-cyclic Citrullinated Peptide; Anti-CCP; ACPA
Tên chính : Cyclic Citrullinated Peptide Antibody
Xét nghiệm liên quan: Rheumatoid Factor, ESR, CRP, Antinuclear Antibody, Synovial Fluid Analysis


Kháng thể CCP ( Anti-CCP ) là tự kháng thể được sản xuất bởi hệ thống miễn dịch trực tiếp chống lại peptide citrullinated vòng. Citrulline được sản xuất tự nhiên trong cơ thể như là một phần của sự trao đổi chất của các arginine là một acid amin. Tuy nhiên, trong một số protein, việc chuyển đổi từ arginine thành citrulline sản xuất các cấu trúc trung gian tạo thành một vòng tuần hoàn được gọi là peptide citrullinated. Sự biến đổi này và sản xuất kháng thể CCP thường xảy ra ở những người bị viêm khớp dạng thấp (RA). Có suy đoán rằng sự hình thành CCP có thể đóng một vai trò trong quá trình viêm tự miễn thấy trong các khớp của những người có RA. Các xét nghiệm phát hiện kháng thể CCP và các đo lường kháng thể CCP trong máu giúp chẩn đoán RA.

RA là một bệnh tự miễn hệ thống mãn tính gây viêm, đau, cứng khớp, và phá hoại thay đổi ở bàn tay, bàn chân và các khớp khác khắp cơ thể. Nó có thể ảnh hưởng đến bất cứ ai ở bất cứ tuổi nào, nhưng nó thường phát triển trong độ tuổi từ 40 và 60, và khoảng 75% những người bị ảnh hưởng là phụ nữ. Quá trình diễn biến của RA và tiên lượng của nó là thay đổi. Nó có thể phát triển và tiến triển chậm hoặc nhanh chóng. Nó có thể thuyên giảm ở một số người và, trong một số ít, nó có thể tiến xa hơn. Nếu không điều trị ,RA có thể rút ngắn tuổi thọ của một người có thể trong vòng vài năm, nhiều người bị tàn tật gây ảnh hưởng đến làm việc. 

Có rất nhiều phương pháp điều trị có sẵn để giảm thiểu các biến chứng của RA, nhưng nó phụ thuộc vào việc chẩn đoán chính xác và bắt đầu điều trị trước khi tổn thương khớp phát triển đáng kể. Yếu tố dạng thấp (RF) là xét nghiệm máu chính được sử dụng để phát hiện RA và phân biệt nó với các loại viêm khớp do quá trình viêm khác. Tuy nhiên, độ nhạy và độ đặc hiệu của RF không lý tưởng, nó có thể âm tính trong những người có dấu hiệu lâm sàng của RA và dương tính ở những người không có. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các xét nghiệm kháng thể CCP có độ nhạy và độ đặc hiệu là bằng hoặc tốt hơn so với RF và có nhiều khả năng dương tính với RA sớm.

Năm 2010, tiêu chí phân loại viêm dạng khớp của Trường cao đẳng Thấp khớp Mỹ (ACR) bao gồm các xét nghiệm kháng thể ACC, cùng với RF, như là một phần của tiêu chí để chẩn đoán viêm khớp dạng thấp. Theo ACR, kháng thể ACC có thể được phát hiện trong khoảng 50-60% những người có RA sớm, sớm nhất là 3-6 tháng sau khi bắt đầu có triệu chứng. Phát hiện và chẩn đoán RA sớm cho phép các bác sĩ bắt đầu điều trị tích cực của tình trạng này, giảm thiểu các biến chứng kèm theo và tổn thương mô.


Xét nghiệm được sử dụng như thế nào?

Xét nghiệm kháng thể CCP có thể được chỉ định cùng với hoặc sau xét nghiệm yếu tố dạng thấp (RF) để giúp chẩn đoán viêm khớp dạng thấp (RA) và để đánh giá mức độ nghiêm trọng và tiên lượng bệnh. Kháng thể CCP cũng có thể được chỉ định để giúp đánh giá sự phát triển khả năng của RA ở những người bị viêm khớp không phân biệt - những người có các triệu chứng bệnh nhưng chưa đáp ứng tiêu chuẩn của ACR cho RA. Theo ACR, khoảng 95% những người có kháng thể CCP dương sẽ đáp ứng các tiêu chí của RA trong tương lai.

Khi nào được chỉ định?

Một xét nghiệm kháng thể CCP chủ yếu được chỉ định cùng với xét nghiệm RF khi một người nào đó có dấu hiệu và triệu chứng có thể là do viêm khớp trước đó không được chẩn đoán hoặc đã được chẩn đoán viêm khớp không phân biệt. Nó có thể được chỉ định như một thử nghiệm tiếp theo xét nghiệm RF âm tính khi các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng dẫn cho các bác sĩ nghi ngờ RA. RA thường ảnh hưởng đến nhiều khớp đối xứng. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:

    - Phổ biến nhất là đau đớn, nóng, sưng khớp của bàn tay và cổ tay 
    - Đau đôi khi ảnh hưởng đến khuỷu tay, cổ, vai, hông, đầu gối, và / hoặc bàn chân
    - Độ cứng của các khớp xương bị ảnh hưởng trong buổi sáng và cải thiện trong ngày
    - Mệt mỏi
    - Sốt
    - Phát triển nốt sần dưới da, đặc biệt là ở khuỷu tay
    - Một cảm giác chung chung là không khỏe (khó chịu)


Kết quả xét nghiệm có ý nghĩa gì?

Khi những người có dấu hiệu và triệu chứng của viêm khớp và dương tính cho cả hai xét nghiệm kháng thể CCP và RF, thì rất có khả năng là họ có RA và có khả năng là bệnh của họ có thể phát triển một dạng nặng hơn . Khi một người dương tính với kháng thể CCPnhưng âm tính với RF, hoặc có mức độ thấp của cả hai, và có dấu hiệu lâm sàng cho thấy RA, thì có khả năng là họ có RA sớm hoặc là họ sẽ phát triển RA trong tương lai.

Khi một cá nhân có âm tính với kháng thể CCP nhưng có một RF dương tính, thì các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng là rất quan trọng hơn trong việc xác định liệu họ có RA hoặc một số tình trạng viêm khác. Khi một người nào đó có âm tính cho cả hai kháng thể CCP và RF, thì họ ít có khả năng có RA.Tuy nhiên cần phải nhấn mạnh , RA là một chẩn đoán lâm sàng và có thể được thực hiện trong trường hợp không có xét nghiệm dương tính với kháng thể.

Điều gì khác nên biết?

Xét nghiệm kháng thể CCP là tương đối mới. Nó ngày càng trở nên sử dụng rộng rãi nhưng vẫn còn ít thường xuyên yêu cầu hơn so vớixét nghiệm RF.

Kháng thể CCP hiếm khi được tìm thấy trong tình trạng tự miễn khác như bệnh lupus, bệnh Graves và hội chứng Sjogren, và hiếm khi có thể được phát hiện trong nhiễm siêu vi như viêm gan C.

Câu hỏi thường gặp

1. Tất cả mọi người nên được xét nghiệm kháng thể CCP?

Kháng thể CCP không được khuyến cáo như một xét nghiệm sàng lọc như RF, tốt nhất là sử dụng để đánh giá cá nhân có dấu hiệu lâm sàng cho thấy RA hoặc đã được chẩn đoán là viêm khớp không phân biệt.

2Kháng thể CCP của tôi bao giờ sẽ biến mất?

Như tự kháng thể khác, một khi được phát triển bởi hệ thống miễn dịch của cơ thể, mức độ của Anti CCP có thể dao động theo thời giannhưng sẽ không biến mất.

3Bác sĩ có thể chỉ định những xét nghiệm khác để đánh giá RA cho tôi?

Bác sĩ có thể chọn để chỉ định một ESR và / hoặc CRP, xét nghiệm phát hiện viêm. Ông cũng có thể yêu cầu một CBC để kiểm tra một số lượng bạch cầu cao, một dấu hiệu của viêm và để kiểm tra tình trạng thiếu máu, một tình trạng phổ biến ở những người bị RA. Để biết thông tin thêm, phân tích dịch khớp có thể được thực hiện. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể yêu cầu thử nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA). Một ANA âm giúp loại trừ bệnh thấp khớp hệ thống lupus ban đỏ và viêm khớp khác; ANA có thể dương tính trong một phần ba sốbệnh nhân RA.

Dịch từ (https://labtestsonline.org)

Lê Thị Ánh Tuyết
BÌNH LUẬN
Tin cùng chuyên mục